AYT EDEBİYAT DERS NOTLARI-19 - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

AYT EDEBİYAT DERS NOTLARI-19


AYT EDEBİYAT DERS NOTLARI-19

    
DİVAN EDEBİYATI NAZIM SANATÇILARI-B


16. YÜZYIL:

FUZÛLÎ: (Mehmet) (16. YÜZYIL)

*Bağdat, Kerbelâ, Necef

*İyi bir eğitim görmüş.

*Arapça, Farsça ve Türkçeye hâkimdir.

*İslami ilimler, İran edebiyatı ve tasavvufla ilgilenmiş.

*Hayatı sıkıntılar içinde geçmiş.

*Divan şiirinin bütün kurallarını, söz sanatlarını büyük ustalıkla ortaya koymuştur.

*Edebiyatımızda en büyük lirik şair
         
*Fuzûlî’ye göre şiir, insanı yücelten ilâhî bir hediyedir.

*Tasavvuf, aşk (ilahi aşk)
                       
*Onun hayat anlayışı acı çekmekle özdeştir.

*Aşk ve ıstırap şairidir.

*Şiirlerini Azeri Türkçesiyle yazmış.

*Dönemine göre dili sadedir.

*En çok gazel türünde şiirler yazmış.

*Gazel şairi olarak bilinir.

*Gazellerinde derinlik, samimiyet, hissilik ve lirizm

*Karamsar bir yapıda

*Kasidelerinde fikir ve söz oyunlarına çok başvurur.

*Kelime tekrarlarından ve zengin ses unsurlarından ustalıkla yararlanmıştır.

*Arapça, Farsça ve Türkçe Divanı olan tek şairdir.

*Divan ve Halk şairlerini etkilemiştir.

*Su Kasidesi (naat) önemlidir.

>>>ESERLERİ:
Türkçe divan, Arapça divan, Farsça divan
-Leyla vü Mecnun (mesnevi) (Osmanlı edebiyatının baş eserleri arasında)
-Sıhhat-ı Maraz  (düzyazı) (tıp bilimiyle ilgili) (tasavvufi, alegorik)
-Hadikatü's-Süeda (düzyazı) (saadete ermişlerin bahçesi) (Kerbela’dan bahseder)
-Şikâyetname (mektup)
-Beng ü Bade (mesnevi) (tasavvufi, alegorik)
-Sohbetül-Esmar (mesnevi) (alegorik)
Heft ü Cam (Sakiname), Rind ü Zahid, Enisül-Kalp, Tercüme-i Hadis-i Erbain, Mektuplar

-----------------------------------------


BÂKİ: (Mahmud Abdülbâki) (16. YÜZYIL)

*Şair, müderris, kadı, kazasker

*İstanbul

*Fakir bir ailenin çocuğu

*Medrese eğitimi almış    
                                
*Gençliğinde saraçlık yapmış ve Zati ile tanışmış

*Saray çevrelerine girmeyi başarmış.

*Kanuni’nin ölümü üzerine "Kanuni Mersiyesi"

*Sultânü’ş-şuarâ (Şairler Sultanı)

*Nükteci ve dedikoducu

*Gazel şairi

*Hayatın zevk ve eğlencelerine yönelmiş bir şiir ustasıdır.

*Tasavvufa yer vermemiştir.

* “Dünya zevkini”, “yaşamdan zevk almayı” prensip edinmiştir.

*Mesnevi yazmamıştır.

*Aşk, tabiat, devrinin ihtişamı, İstanbul’dan çizgiler

*İstanbul Türkçesini kullanmış

*İnce hayaller, nükte, edebî sanatlar

*Zaman zaman halk söyleyişinden yararlanmış.

*Söz sanatlarını başarıyla kullanır.
                     
*Duygudan çok, akla önem vermiştir.

*Çağdaşlarına göre daha sade ve anlaşılır bir dil

*Ahenkli, akıcı, zevkli bir dil

*Temiz ve ahenkli bir üslûp
           
*Şiirde dil kusurlarını en aza indirmiştir.

*Mahallileşme
  
*Rind bir şair
  
*Ömer Hayyam’a benzer, lirizmi Fuzuli’den azdır.

>>>ESERLERİ:
-Divan
-Fezâ'il-i Mekke (nesir)
-Fezâilü'l Cihâd (nesir)
-Kanuni Mersiyesi (terkibi bent biçiminde)
-Hadîs-i Erbain Tercümesi

-----------------------------------------


BAĞDATLI RUHİ: (16. YÜZYIL)

*Şair, asker

*Mevlevi

*Çok seyahat etmiş

*Halk için ahlak ve hiciv şiirleri yazmıştır.

*Eleştirel tarz ve yalın üslup
        
*Eserlerinde toplumsal sorunları ön plana çıkarmıştır.

*Tasavvufu bir heyecan ve duygu olarak ele almıştır.

*Sade bir dil, sanat endişesinden uzak bir söyleyiş

*Nazım tekniği bakımından zayıftır.

*En çok gazel yazan divan şairlerindendir.

*Gazellerinde lirik söyleyiş ve rintçe bir eda vardır.

*Ziya Paşa ve Muallim Naci Terkib-i Bend’ine nazire yazmıştır.

>>>ESERLERİ:
-Divan
-Terkib-i Bent (sosyal hiciv)

-----------------------------------------


ZATİ: (İvaz Çelebi) (16. YÜZYIL)

*Şair, ayakkabıcı

*Balıkesir/İstanbul

*Bayezid Cami'nin avlusunda dükkânı varmış.

*Bâkî, Hayatî ve Yahya Bey gibi şairlere hocalık yapmış

*Çok şiir yazmış (gazel ve kasideler)

*Para karşılığı şiir yazdığı söylenir.

*Gördüğü, yaşadığı, içinde yetiştiği sosyal ortamı da şiirlerine aksettirmiş.

*Edebî sanatlar, muamma benzeri harf ve kelime oyunlarıyla şiirlerini renklendirmeye çalışmıştır.

>>>ESERLERİ:
Divan, Edirne Şehrengizi, Şem ü Pervâne, Letâif, Ahmed ü Mahmûd, Ferruhnâme, Siyer-i Nebî, Fâl-ı Kur’ân

-----------------------------------------


TAŞLICALI YAHYA: (Dukaginzâde Yahyâ) (16. YÜZYIL)

*Şair, yeniçeri

*Arnavut
             
*Devşirme olarak İstanbul'a getirilmiş.

*Türkçe sözcükleri aruz ölçüsüne uydurmuş

*İstanbul Türkçesi’nin başarılı örneklerini vermiş.

*Mahallileşme

*Mesnevi’nin en önemli şairlerindendir.

*Hamse sahibi

*Yerli renkler; özentisiz, sade dil ve yalın anlatım
                   
*Temiz ve akıcı bir üslup

*Gazel ve mesnevi sahasının güçlü temsilcilerinden

*Gözü pek ve korkusuz bir kişiliğe sahip

>>>ESERLERİ:
Divan, Şehzade Mustafa Mersiyesi (hicviye), Gencîne-i Râz (didaktik), Şâh u Gedâ, Yusuf u Züleyha, Şehrengîz-i Edirne, Şeh­rengîz-i İstanbul, Kitâb-ı Usûl (Usulname), Gülşen-i Envâr

-----------------------------------------


HAYALÎ BEY: (16. YÜZYIL)

*Şair, sancakbeyi
  
*Vardar/Yenice

*Kanuni Sultan Süleyman'ın nedimleri arasına girmiş.

*Seferlerde orduya eşlik etmiş.
                           
*Melik-üş-şuarâ (Şairlerin Sultanı)

*Diyâr-ı Rûm'un Sultân-ı Şuarâsı (Rûm Topraklarının Şairlerinin Sultanı)

*Sade yaşamış, mala ve şöhrete önem vermemiş.
  
*Rind eda ve dünyaya kalenderce bakışı

*Zengin bir hayal gücü, ince ve duyarlı bir üslup

*Heyecan ve hisse değer vermiş.

*Sade bir dil
                  
*Mahalli çizgiler, deyimler ve samimi bir söyleyiş

*Kaside, gazelleri ön planda

>>>ESERLERİ:
Hayalî Bey Divanı

-----------------------------------------


GÜVAHİ: (16. YÜZYIL)

*Şair, asker
                        
*Eserlerinde öğüt vermiştir ve atasözlerinden yararlanmıştır.

>>>ESERLERİ:
Pendname (Kenz-ül-Bedayi), Gurbetnâme, İbretnâme

-----------------------------------------


KARA FAZLI: (Saraçzâde Kara Fazlî) (16. YÜZYIL)

*Şairi, münşi, kâtip
           
*Kanûni Sultan Süleyman'ın şehzadelerine divan kâtipliği yaptı.

*Konuşma diline dayanan, deyimlerle süslü bir üslûp

*Çok sayıda mektup yazmış.

*Asıl mesnevileriyle ün yapmıştır.

>>>ESERLERİ:
-Divan
Gül ü Bülbül, Hümâ ve Hümâyun, Lüccetü’l-Esrâr, Nahlistan (Mensur hikâye)

-----------------------------------------


ŞEYHÜLİSLAM YAHYA / ZEKERİYAZADE YAHYA EFENDİ (16. YÜZYIL)

*Şair, şeyhülislam, müderris, kadı, kazaskerlik

*İstanbul

*Gazelde üstat

*Gazelleri, zarif, şuh ve âşıkanedir.

*Dili temiz, hayalleri incedir, lirizmde derindir.

*His ve hayal âlemi zengin

*Söz oyunlarına, şekil sanatlarına önem vermemiş.

*Daha çok beşeri aşk

*Sade dil, İstanbul Türkçesi

*Baki ile Nedim arasında köprü

*Dini, tarihi, tasavvufi konularda risale ve tercümeleri bulunmaktadır.

>>>ESERLERİ:
-Divan
Nigâristân Tercümesi, Fetâvâ-yı Yahyâ Efendi, Sâkînâme

-----------------------------------------


AZMİZADE HALETİ: (16. YÜZYIL)

*Şair, müderris, kadı, kazasker

*İstanbul

*İyi bir eğitim

*Alimliği ile de ün kazanmış

*Rubai türünde en büyük üstat kabul edilmiş.
                                           
*Rubai, kaside, gazel

*İslâm hukukuna dair eserleri, mensur yazıları ve mektupları vardır.
                   
*Didaktik

*Tasavvufu rubailer ile ifade etmiştir.
       
*Aşk; hayattan ve değerinin bilinmediğinden şikâyet

*Ölümünden sonra evindeki kütüphanede bilfiil okunup kenarlarına not konulmuş açıklamalar yapılmış üç-dört bin eser bulunmuştur.

>>>ESERLERİ:
-Divan
Sâkînâme, Münşeât, Menâr Şerhi Hâşiyesi, Dürer ve Gürer Hâşiyesi, Muğn-il-Lebîb Şerhi, Enîs-ül-Ârifîn fî Tercümet-i Ahlâk-i-Muhsinî, Hidâye ve Miftâh şerhlerine Ta’likât

-----------------------------------------


17. YÜZYIL:


NEF’Î: (17. YÜZYIL)

*Şair, kâtip

*Erzurum/ İstanbul

*Hicivlerinden dolayı öldürülmüş.

*Kaside üstadı

*Manası derin, hayalleri ince, sanatlı bir anlatım taşıyan gazeller

*Övgü ve yergilerinde (hicivde) sınır tanımaz
     
*Dili ağır fakat akıcı, sağlam üslup

*Şiir diline yeni bir ahenk ve musiki kazandırmış.

*Söz oyunlarına çok fazla ilgi göstermemiş.

*Tasvirleri oldukça canlıdır.

*Anlamda açıklığa önem verir.

*Tasavvufa meyletmemiştir.

*Ünlü "Bahariyye"sini ise Bakî’ye nazire olarak yazdığı söylenir.
                   
*Sebk-i Hindi akımı

>>>ESERLERİ:
-Farsça Divan
-Türkçe Divan
-Siham-ı Kaza (hiciv) (Kaza Okları)
-Tuhfetü’l Uşşak (kaside)(Âşıkların Armağanı)

-----------------------------------------


NABİ: (17. YÜZYIL)

*Şair, kâtip, kethüda

*Urfa/İstanbul
                
*Şeyh-üş-şuara (Şairlerin Şeyhi)

*Duygu ve hayal yerine düşünceye önem vermiştir.

*Didaktik

*Hikemi şiirin kurucusudur.

*Şiir ile düşünceyi birleştiren şair
         
*Hikmetli sözlere ve atasözlerine yer vermiştir.

*Edebiyatımıza “düşünce şiiri” çığırı açmıştır.
              
*Gazel
                                
*Öğüt

*Sanat unsurlarından da uzak durmamıştır.
                        
*Rahat ve kolay bir söyleyiş

*Toplumdaki düzensizlikleri, kişiyi kötülüklere götüren yönleri göstermeye çalışmıştır.

*Şiirde dili dönemine göre bir hayli sadedir.
      
*Nesirlerinde hayli ağır bir dil kullanmıştır.
                                    
*Günün olaylarını, çağının haksızlıklarını, huzursuzluklarını edebiyat ve sanattan taviz vermeden işlemiştir.

>>>ESERLERİ:

Manzum Eserleri:
-Türkçe Divân
-Farsça Dîvânçe
-Hayriyye (didaktik mesnevi) (oğlu için yazdığı öğütler kitabı) (hikemi tarz) (sosyal hiciv)
-Hayrâbâd
Tercüme-i Hadîs-i Erbaîn, Surnâme

Mensur Eserleri:
-Tuhfet ül-Harameyn (mensur gezi kitabı)
Fetih-nâme-i Kamaniçe, , Zeyl-i Siyer-i Veysî, Münşeat

-----------------------------------------


NAİLİ / NAİLİ KADİM (Mustafa) (17. YÜZYIL)

*İstanbul

*Devlet büyüklerine kasideler yazmış; ama asıl gazelleriyle tanınmış.

*Anlam derinliğine önem vermiştir.

*Istırap geniş yer tutar.

*Hayallere geniş yer verir.

*Genellikle süslü ve ağdalı dil
                        
*Sebk-i Hindi akımının temsilcilerindendir.

*Yeni mazmunlar bulmuştur.

*Tasavvufu bir amaç değil, bir araç olarak görür.

*Divan edebiyatında şarkı nazım şeklini kullanan ilk sanatçı
                           
*Mübalağa

>>>ESERLERİ:
-Divan

-----------------------------------------


NEŞATİ: (17. YÜZYIL)

*Şair, Mevlevi şeyhi

*Edirne

*Gazel ustası

*Sebk-i Hindî tarzının öncülerinden.

*Şiirlerinde mutasavvıf ruhu görülmez.

*Şiirleri içten ve duygulu, âşıkane tarzda yazılmıştır.

*Sade dil, zarif üslup, titiz bir sanatçı tavrıyla başarılı gazeller yazmıştır.

*Pek çok şaire nazireler yazmıştır.

>>>ESERLERİ:  
-Divan
-Edirne Şehrengîzi
-Hilye-i Enbiyâ (manzum peygamberler tarihi)
Şerh-i Müşkilât-ı Örfî, Kavâid-i Deriyye, Tuhfetü’l-‘Uşşâk, Mektup

-----------------------------------------


NEVİZADE ATÂÎ (Ataullah) (17. YÜZYIL)

*Şair, tarihçi, fıkıh âlimi, müderris, kadı
    
*Güzel konuşan, nükteli ve alaycı

*Mesnevi şairi

*Gazel ve kasidede de başarılı

*Mesnevilerinde yeni konuları ele almıştır.

*Mahalli hayata dair sahneler, halkın yaşayışı, töreleri, İstanbul’un değişik manzaraları

*Bazı gerçek olaylara da yer vermiş.
                                       
*Dili oldukça ağır ve külfetli

*İran mesnevi geleneğinden kurtulmayı denemiştir.


>>>ESERLERİ:  
-Divan
-Hamse (Âlemnümâ/Sâkinâme, Nefhatü’l-Ezhâr, Sohbetü’l-Ebkâr, Hefthân, Hilyetü’l-Efkâr)
Hezliyyât, Münşeât, El-Kavl-ül-Hasen fi Cevab-il Kavl li-Men, Hadaik-ül-Hakayık fi Tekmilet-iş Şakayık, Siyer-i Veysî Zeyli

-----------------------------------------


18. YÜZYIL:

NEDİM: (18. YÜZYIL)

*Şair, müderris
           
*İstanbul

*Lale Devri şairi

* ‘Şarkı’ şairi

*Arapça ve Farsça'yı şiir yazacak kadar öğrenmiş.

*Yeni ve yerli bir edebiyat çığırı açmış.

*Padişahın sevgisini kazanmış; Sadabad eğlencelerinde, çeşitli ziyafet ve törenlerde yer almıştır.

*Düşüncesi, yaşamak ve sevmek üzerine kuruluydu.
          
*Divan şiirine renk ve canlılık getirmiş.

*Divan şiirinin soyut dünyasından çıkıp; dış dünyayı ve duyguları, gerçek yönleriyle vermeye çalışmış.

*Dış dünyada gördüklerini resimleştirmiş.
                                    
*Dili yalın, ahenkli ve akıcıdır.

*Halk deyimlerini ve söyleyişlerini şiirlerinde kullanmıştır.

*Yeni mazmunlar oluşturmuştur.

*İstanbul Türkçesi onunla büyük ölçüde şiir dili hâline gelmiştir.
       
*Kasidelerinde dili ağır

*Kasideden çok, gazel ve şarkı türünde başarılı olmuştur.
                   
*Mesnevisi yoktur.

*Tasavvufla ilişkisi yoktur.
               
*Maddi ve beşeri aşkı dile getirmiştir.

*Lale Devri ve eğlencelerini başarılı bir şekilde anlatmıştır.

*Hüzün ve kedere yer vermemiştir.

*Mahallileşme akımının (Yerlileşme) önemli temsilcilerindendir.

*Hece vezniyle şiir yazan ilk Divan şairinin Nedim olduğu söylenir.

>>>ESERLERİ:  
-Nedim Divanı
-Sahaifü'l-Ahbar (tercüme nesir)
-Aynî Tarihi (tercüme nesir)

-----------------------------------------


ŞEYH GALİP: (18. YÜZYIL)

*Divan edebiyatının son büyük şairi, Mevlevi şeyhi

*İstanbul

*Tasavvuftan faydalanmış

*Mevleviliğe ve Melamiliğe bağlı şiirler
                     
*Sebk-i Hindi akımının etkisinde kalmış.
                                                
*Kendine özgü bir şiir havası oluşturmuştur.
                             
*Şiirlerinde musiki önemlidir.
            
*Fuzuli gibi derin-duygulu; Nedim gibi coşkulu-neşeli
     
*Kapalı, anlaşılmayan şiirler

*Duygu ve düşüncelerini birtakım hayal, sembol, mecaz ve benzetmelerle anlatmıştır.

*Saf Türkçeyle yazdığı bir şiiri ve sade dille yazdığı şarkıları da vardır.

*Hece ölçüsüyle de şiirler yazmıştır. (Türkü)

>>>ESERLERİ:  
-Divan
-Hüsn ü Aşk (Hayal, İlahi aşk, alegorik)
Şerh-i Cezîre-i Mesnevi, Es-Sohbetü’s-Sâfiyye

-----------------------------------------


ZÜBEYDE FITNAT HANIM: (18. YÜZYIL)

*Şair

*İstanbul

*En beğenilmiş kadın divan şairidir.

*Nazım tekniğine hâkim; ifade kuvvet ve rahatlığına sahiptir.

*Klasik şiirin hemen hemen her şeklini kullanmıştır.

*Küçük hacimli şiirler yazmayı tercih etmiştir.

*Şiirlerinin çoğunluğu gazel ile tarih manzumeleri etrafında toplanır.

*Asıl sanat değerini aşk ve hikmet şiirleri ortaya koyar.

*İki naat dışında dinî ilhamlar dile getirmemiş, tasavvufa da açık olmamıştır.

*Mahallî olana eğilim onda yer bulmamıştır.

*Nazire, lugaz ve muamma türleri ön planda.

*Hazırcevap ve irticalen şiir söyleme kabiliyeti var.

*Dört şarkı güftesi var.

*Muallim Naci, meliketü’ş-şuârâ” der.

>>>ESERLERİ:  
-Divan

-----------------------------------------


SÜMBÜLZADE VEHBİ: (18. YÜZYIL)

*Şair, müderris, kadı

*Maraş/İstanbul

*Kasideleri, gazelleri, daha çok da mesnevileriyle tanınmış.

*Kolay söyleyen, sağlam ve kuvvetli bir dili var.

*Anlam ve şekil sanatlarına çok fazla yer vermiş.

*Tarih düşürme konusunda başarılı örnekler vermiş.

*Zaman zaman mahalli unsurlara, atasözü ve deyimlere yer vermiş.

*Eğlenceye düşkün.

*Muzip şiirleri var.

>>>ESERLERİ:  
-Divan
-Tuhfe-i Vehbî (Farsça-Türkçe sözlük)
-Nuhbe-i Vehbî (Arapça-Türkçe manzum sözlük)
-Lutfiyye (Mesnevi) (Didaktik) (Oğluna öğütler)
Şevkengîz, Münşeât

-----------------------------------------


ENDERÛNLU FÂZIL (18. YÜZYIL)

*Şair

*Akkâ/İstanbul

*Zevk ve eğlenceye düşkün

*İstanbul’da 12 yıl serseri hayat sürmüş.

*Çeşitli memurluklar yaptıktan sonra sürüldüğü Rodos’ta gözlerini kaybetmiş.

*Osmanlı döneminde toplatılan ilk kitap Zenanname'yi (Kadınlar Kitabı) yazan şairdir.

*Mesnevi tarzında manzum hikâyeleri ile tanınmıştır.

*Mahallileşme ve halka yaklaşma akımının önemli temsilcilerinden sayılır.

*Dağınıklık ve lakayt

*İstanbul manzaralarını, sosyal olayları ve sevgilinin güzellik unsurlarını kendine has anlatır.

*Özellikle kasidelerinde belirgin bir gerçekçi yaklaşım hâkimdir.

*Doksan kadar kasidesi vardır.

>>>ESERLERİ:  
Divan, Defter-i Aşk, Hubanname, Zenanname, Çenginame

-----------------------------------------


KOCA RAGIP PAŞA: (18. YÜZYIL)

*Şair, yazar, kâtip, çevirmen, elçi, vezir, sadrazam

*İstanbul

*Doğu dillerini öğrendi.

*Okuma tutkunu

*Kendi yaptırdığı kütüphanenin bahçesine gömüldü.

*Ahenkli nazım, seçkin ve açık bir söyleyiş, hikmetli (hakimane) bir muhteva

*Arapça, Türkçe ve Farsça ile yazılmış manzum ve nesir pek çok eser

*Bazı beyitleri atasözleri gibi söylenmiş.

>>>ESERLERİ:  
Divan, Münşeât-ı Râgıb, Fethiyye-i Belgrad, Tahkîk ve Tevfîk, Mecmua-i Râgıb, Sefînetü’r-Râġıb, Aruz Risalesi, Tercüme-i Matla-ı Sa‘deyn, Tercüme-i Ravzatü’s-Safâ

-----------------------------------------


ESRAR DEDE: (18. YÜZYIL)

*Şair, mutasavvıf.

*İstanbul

*Arapça ve Farsça başta olmak üzere Rumca, Latince ve İtalyanca bilirdi.

*Cömert

*Mevlevi

*Galata Mevlevihane’sinde kendisine ayrılan odada yaşamış.

*Samimi ve sade bir dil

*Nesirlerinde şiirine nispetle daha ağır bir dil kullanmıştır.

*Dile olan ilgisi ve kabiliyetini, Lûgat-ı Tilyan isimli bir Türkçe-İtalyanca sözlük yazmış olmasından da anlıyoruz.

>>>ESERLERİ:  
-Divan
-Lugat-ı Tilyan (İtalyancadan Türkçeye sözlük)
Tezkire-i Şuârâ-yı Mevlevîyye, Mübâreknâme-i Esrâr, Fütüvvetnâme-i Esrâr

-----------------------------------------


19. YÜZYIL:


ENDERUNLU VÂSIF: (19. YÜZYIL)

*Şair, saray görevlisi

*Muhammes, gazel ve şarkılarıyla tanınır.

*Sade dil, içten ve doğal üslup

*Alay ve taklit (tehzil)

*Döneminin orta sınıf insanını anlatmış.

*Eserlerinde İstanbul önemli yer tutar.

*Divan şiirine halkı, sokağı katmak isteyen şair

*Şiirleri açık-saçık, bayağı, sanatsız bulunmuş.

*Mahallileşme akımı temsilcisi

*Şarkı türünde çokça eser vermiş.

*Yazdığı şiirler Türk Sanat müziği parçaları olarak bestelenmiş.

>>>ESERLERİ:  
-Divan

-----------------------------------------


KEÇECİZADE İZZET MOLLA: (19. YÜZYIL)

*Şair, âlim, müderris, kadı, devlet adamı

*İstanbul

*Mevlevi

*Nüktedan, zeki ve hoşsohbet bir kişilik

*Kafiye ve mazmunları orijinal

*Zengin hayaller

*Hayatın içinden olayları sade bir dille anlatmış

*Günlük konuşma ve halk söyleyişlerine de yer vermiş.

*Nazireci bir şair

*Mizahlı, alaycı üslup

*Eserlerine toplumcu öğütler de katmıştır.

*Mahallilileşme ve millileşmenin, dönemindeki en iyi temsilcilerinden.

*Klasik edebiyattan yeni dönem Türk edebiyatına (Tanzimat dönemi Türk edebiyatına) geçişte bir köprü vazifesi görmüştür.

>>>ESERLERİ:  
-Mihnet-i Keşan (İstanbul ve taşra hayatının tasvirleri)
-Gülşen-i Aşk (tasavvufî, sembolik bir mesnevî)
Dîvân-ı Bahar-ı Efkâr, Dîvân-ı Hazân-ı Âsâr, Lâyiha, Şerh-i Elgâz-ı Râgıb Paşa

-----------------------------------------


YENİŞEHİRLİ AVNÎ / HÜSEYİN AVNİ BEY (19. YÜZYIL)

*Şair, kâtip

*Hayatı zaruret içinde geçmiş.

*Kekeme idi.

*Arapça, Farsça, Rumca ve biraz da Fransızca biliyor.

*Divanını Türkçe yazmıştır.

*Rahat ve kolay bir söyleyişe sahipti.

*Şiirlerinde tasavvuf etkisi görülür.

*Ehl-i beyt sevgisi ve peygamber âşkı

*Gazel ve rubaide başarılı.

*Orijinal bir şair

*Namık Kemâl ve Ziya Paşa'nın hayranlığını kazanmıştır.

>>>ESERLERİ:  
-Divan
Mir’ât-ı Cünûn, Âbnâme, Âteşgede, Meŝnevî Tercümesi, İntak, Nihân-ı Kazâ

-----------------------------------------


LESKOFÇALI GÂLİB (19. YÜZYIL)

*Şair, kâtip

*Tuna Gazetesi'nde başyazarlık yaptı.

*Şiirlerinde, tasavvuf, bilgelik, sevgi konularını işlemiştir.

*Gazellerinde filozofça bir tavır görünür.

*Şiirlerinde uyum, söyleyiş kolaylığı

*Işık ve aydınlıkla ilgili kelimeler kullanmış.

*Dili sağlamdır.

*Divan şiirinin geleneklerinden farklı olarak vatan, millet sevgisi gibi konuları işlemiş.

*Bazı kaynaklar "Son Divan Şairi" olarak kabul edilmektedir.

>>>ESERLERİ:  
Divan, Ruh-i Sani

-----------------------------------------


ŞEREF HANIM (19. YÜZYIL)

*Şair

*İstanbul

*Kadirî ve Mevlevî

*Kerbelâ mersiyeleriyle tanınmıştır.

*Dili sade ve nazım tekniği güçlüdür.

*Nedîm tarzı şuh ve şen söyleyişlerinin yanı sıra Nâbî tarzında hâkimane beyitleri de vardır.

*Eski ve yeni birçok şaire nazire yazmıştır.

*Divanında 21 farklı nazım şekliyle yazılmış 677 şiir yer almaktadır.

>>>ESERLERİ:  
-Divan

-----------------------------------------


LEYLA HANIM: (19. YÜZYIL)

*Şair

*İstanbul

*Mevlevî

*İyi eğitimli ve çok kültürlü bir şair.

*Şiirlerinde Şeyh Galip’in etkisi görülür.

*Lirik aşk şiirleriyle tanınmıştır.

*Hazırcevaplığı ve şakacılığı ile de tanınır.

*Asıl şöhretini şarkılarına ve lirizm yüklü gazellerine borçludur.

*Dili açık ve sadedir.

>>>ESERLERİ:  
-Divan

------------------------------------------


ADİLE SULTAN: (19. YÜZYIL)

*Şair, sultan

*Sultan 2. Mahmut'un kızıdır.

*Nakşibendi

*Yardımseverliği ve insan sevgisi ile tanınır.

*Özellikle Osmanlı tarihine tuttuğu ışık nedeniyle önemlidir.

*Osmanlı hanedanından Divan tertip etmiş tek kadın şair olmasıdır.

*Çocuklarının ve eşinin ölümüyle hissettiği hüznü çeşitli şiirlerinde yoğun bir biçimde işlemiştir.

*Aruzun yanı sıra hece vezniyle de şiirler yazmıştır.

>>>ESERLERİ:  
-Divan

-----------------------------------------


(BOZOKLU) AKİF PAŞA: (19. YÜZYIL)

*Şair, yazar, devlet adamı
[Osmanlı Devleti'nin ilk Hariciye Nazırı (dışişleri bakanı) ve ikinci Dâhiliye Nazırı (içişleri bakanı)]

*Yozgat

*Halvetî

*Kindar, kavgacı, huysuz

*Divan şiiri ve nesrinin son önemli temsilcilerinden biri sayılır.

*Hece ölçüsü ile ve saz şiiri tarzında eserleri de vardır.

*Sadeliğe dönük nesirleri ile de tanınır.

*“Mahallileşme” akımının içinde kabul edilmiştir.

*Divan nesri anlayışını yıkan yeni düzyazı anlatımının öncüsü sayılmıştır.

* “Adem Kasidesi” adlı şiiriyle yeni edebiyat akımının kurucularından biri olarak görülmüştür.

>>>ESERLERİ:  
-Tabsıra
-Adem Kasidesi
Münşeat-ı el-Hac Akif Efendi ve Dîvançe, Eser-i Akif Paşa, Risalet-ül-Firasiyye ves-Siyasiyye, Muharrerat-ı Hususiye-i Akif Paşa

-----------------------------------------


ŞAİR PADİŞAHLAR VE MAHLASLARI:

II. Murad – Murad / Muradi (1421-1451)

II. Mehmed (Fatih) – Avni (1444-1481)

II. Bayezid – Adli (1481-1512)

I. Süleyman (Kanuni) – Muhibbi / Meftuni (1520-1566)

II. Selim – Sarı / Selimi / Talibi (1566-1574)

III. Murad – Murad / Muradi (1574-1595)

III. Mehmed - Adni (1595-1603)

I. Ahmed – Bahti (1603-1617)

II. Osman (Genç Osman) - Farisi (1617-1622)

IV. Murad - Muradi (1623-1640)

II. Mustafa - İkbali (1695-1703)

III. Ahmed - Necib (1703-1730)

III. Mustafa - Cihangir (1757-1774)

III. Selim – İlhami / İlham / Selimi (1789-1807)

II. Mahmud - Adli / Adil (1808-1839)


 
İçeriğe dön | Ana menüye dön