BATTALNAME - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

BATTALNAME

EDEBİYAT > İSLÂMİ DÖNEM (DİN DÖNEMİ) > ANADOLU’DAKİ İLK ÜRÜNLER
 
BATTALNAME:

*Battalname, Emevi-Bizans savaşlarında ün kazanan komutan Battal Gazi'nin efsanevi yaşamı ve kahramanlıkları çevresinde oluşan halk öyküsüdür.
*Battalname'de ve bugün Anadolu halkı arasında dolaşan menkıbelerde Battal Gazi, 12. yüzyılda Malatya yöresinde de egemen olan Danişmentlilerin sınır boylarındaki savaşlarında yiğitlikler gösteren bir kahraman olarak betimlenmiştir.
*Battal Gazi ile ilgili menkıbeler, henüz yaşadığı sırada halk arasında yayılmaya başlamıştır.
*Asıl adı Abdullah olan Battal Gazi’nin yaşamı hakkında kesin bilgi yoktur.
*Battal “kahraman” demektir.
*Peygamber soyundan geldiğine inanıldığı için Seyit diye anılır.
*Türk halkı Battal Gazi’nin tarihi kişiliği etrafında oluşan menkıbeleri Anadolu’nun fethi sırasındaki mücadelelere uyarlayarak onu Türkleştirmiş ve bir “alp-gazi” tipinde şekillendirmiştir. Yani destan İslamiyet’ten önceki destan gelenekleriyle de zenginleştirilmiş ve yeni bir destan geleneği meydana getirilmiştir.
*Battalname'nin 11. yüzyıl sonları ile 12. yüzyıl başlarında yazıldığı sanılmaktadır.
*Battalname'deki olaylar Malatya ve çevresinde geçer.
*8. yüzyıldaki Arap - Bizans savaşlarını, 9. yüzyılda Malatya'da kurulan Arap emirliğinin Bizans ordularıyla yaptığı savaşları, 10. yüzyıl ve 11. yüzyıldaki bazı tarihsel olayları da içine alan ve bunları Battal Gazi'ye mal eden Battalname, İslam dininin Anadolu'da yayılışı ile ilgili ilginç izler taşımaktadır.
*Öyküde anlatıldığı biçimiyle Battal Gazi, üstün nitelikleri olan, güçlü, zeki, bilgili ve usta bir savaşçıdır. (Bütün savaş yöntemlerini bilir, bütün dilleri konuşur.)
*Dini ilimleri küçük yaşlarda öğrenmiştir.
*Battal Gazi, keşiş kılığına girerek Hıristiyanlar arasında rahat rahat dolaşır. Rahiplerle tartışarak Müslüman olmalarını sağlardı.
*İslam dinini yaymak için savaşan Battal Gazi'ye ayrıca Dahhak, Rüstem ve Hamza gibi eski ve ünlü savaşçıların silahları da ulaştırılmıştır.
*İlahi bakış açısıyla yazılan Battalname’de cihat ve gaza ruhu kendini çok kuvvetli bir şekilde hissettirir.
*Battalname'nin düzyazı ve manzum olmak üzere birçok yazması bulunmaktadır. Bunlardan en eskisi 1436 - 1437 tarihli düzyazı metindir.
*Bilinen tek manzum Battalname ise 18. yüzyıl divan şairlerinden Darendeli Kâtipzade Bakayî (ö. 1785) tarafından kaleme alınmıştır.
*1769 - 1770'te yazılmış bu yapıt 7 bin beyitten oluşmaktadır.
*Battalname, “Menakıb-ı Gazavat-ı Sultan Seyyid adıyla basılmıştır.

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön