MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ ŞİİRİNİN SINIFLANDIRMASI - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ ŞİİRİNİN SINIFLANDIRMASI

EDEBİYAT > BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI(MODERN DÖNEM) > MİLLİ EDEBİYAT

MİLLİ EDEBİYAT (1911-1923)
(İKİNCİ MEŞRUTİYETTEN CUMHURİYETE)


F) MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ ŞİİRİNİN SINIFLANDIRMASI


    
A- SADE DİL VE HECE ÖLÇÜSÜYLE YAZILMIŞ ŞİİRLER:

*Milli Edebiyatçılar, o döneme kadar yazılmış olan şiirleri Arap, Fars veya Batı taklidi olarak görmüşler ve Halk edebiyatına dönerek heceyle şiir yazmışlardır.
*Halk edebiyatı geleneğinden faydalanmış; ancak hece ölçüsü kullanılarak modern biçimlere ve söyleyişlere de yer vermişlerdir.
* “Genç Kalemler” dergisinde “Yeni Lisancılar” olarak bilinen şairler, sade bir dille ve hece ölçüsüyle şiirler kaleme almıştır.
*Bu şiir anlayışının şairleri, halka seslenip onların duygu ve hayallerini ifade etmeyi amaçlamış ve aynı zamanda onlara kendi fikirlerini açıklamışlardır.
*Şairler, Tanzimat birinci dönem sanatçıları gibi şiire öğretici bir amaç yüklemişlerdir.
*Tanzimat sanatçılarından farkları, Türkçülük düşüncesiyle hareket etmeleridir.
*Didaktik anlayış, şiirde, sanatsal amaçların önündedir.
*Şiirlerin önemli bir kısmında kuru bir didaktizm karşımıza çıkar.
*Şairler, imgelere ve kapalı anlatıma çok başvurmamış; kullandıkları imgelerin yalın olmasına dikkat etmişlerdir.
*Söz sanatlarının ve imgelerin kaynakları genellikle halk şiirine dayanır.
*Sanatçılar, konuşma dilinin imkânlarından faydalanmışlardır.
*Bu anlayışla oluşan şiirlerin temasını İslamiyet’ten önceki Türk tarihi, İslam tarihi, Türk coğrafyası ve Anadolu oluşturmuştur.
*Şiirlerde devrin gerçekliği olan milliyetçilik tartışmaları, savaşlar, halkın içinde bulunduğu durum bir tema olarak işlenmekle birlikte aşk, ayrılık gibi evrensel temalar da işlenmiştir.
*Yurt sevgisi, kahramanlık gibi konuların yanında bireysel konular da dile getirilir.
*Çoğunlukla halk edebiyatı nazım biçimlerinden koşma, mani gibi şekiller tercih edilmiştir.
*Heceyle yeni kalıplar denemişlerdir.
*Şiirde ölçü, kafiye ve redif gibi ahenk unsurlarına önem verilmiştir.
*Duraklar da ahengi sağlamda bir unsur olarak karşımıza çıkar.
*Nazım birimi olarak genelde dörtlük kullanılmıştır. Üçlük, beşlik gibi değişik kümelerden oluşan birimler de denenmiştir.
*Bu şiir anlayışının en önemli temsilcileri Ziya Gökalp, Ali Canip Yöntem ve Mehmet Emin Yurdakul’dur.
*Beş Hececiler olarak adlandırılan Yusuf Ziya Ortaç, Enis Behiç Koryürek, Faruk Nafiz Çamlıbel, Orhan Seyfi Orhon, Halit Fahri Ozansoy da bu anlayışa uygun şiirler yazmıştır.


1. Ziya Gökalp Ve Çevresine Sade Bir Dille Ve Hece Ölçüsüyle Yazılan Şiirler:

*Ziya Gökalp’in başını çektiği bu şiir anlayışında, Milli Edebiyatı oluşturan düşünceler hâkimdir.
*Mehmet Emin Yurdakul'un sade bir dille ve hece ölçüsüyle şiir yazma konusundaki çıkışı, Genç Kalemler dergisinde yazan ve kendilerine Yeni Lisancılar denen şairleri de tetiklemiştir.
*Ziya Gökalp bu gruba sonradan katılmasına karşın, etkisi en büyük olan sanatçıdır.
*Bu dönemde Ziya Gökalp etkisinde, sade bir dille ve hece ölçüsüyle millî konuları öne çıkaran, halka moral aşılayan, milliyetçilik fikrini destekleyen, didaktik şiirler yazılmıştır.  
*Ziya Gökalp’in;
Aruz sizin olsun hece bizimdir,
Halkın söylediği Türkçe bizimdir;
Leyi sizin, şeb sizin, gece bizimdir,
Değildir bir mana üç ada muhtaç.” dizeleriyle ortaya koyduğu anlayış, bir ilke haline gelmiş; hece ölçüsüyle şiir yazmak, aruzla şiir yazan şairleri de etkileyecek şekilde edebiyatta yer etmiştir.
*Bu şiirlerin sanatsal yönü zayıftır.
*Ziya Gökalp, “Köy” şiirinde köylülere seslenip onlara öğüt verirken o dönemin konuşma dilini kullanmış ve açık bir şekilde köylülere seslenmiştir.
*Ziya Gökalp başta olmak üzere şairlerin fikri yapısının şiirlere yansıdığı görülür.
*O döneminde bu anlayışla şiir yazan şairler arasında, Ali Canip Yöntem, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Celal Sahir Erozan, Necmettin Halil Onan, Halide Nusret Zorlutuna, Şükûfe Nihal de yer alır.
*Fuat Köprülü de bu anlayışın destekçilerindendir.


2. Beş Hececilerin Sade Bir Dille Ve Hece Ölçüsüyle Yazdığı Şiirler:


 
İçeriğe dön | Ana menüye dön