MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ GENEL ÖZELLİKLERİ - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ GENEL ÖZELLİKLERİ

EDEBİYAT > BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI(MODERN DÖNEM) > MİLLİ EDEBİYAT

MİLLİ EDEBİYAT (1911-1923)
(İKİNCİ MEŞRUTİYETTEN CUMHURİYETE)

C)MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ GENEL ÖZELLİKLERİ:

* “Milli olma isteği” edebiyatta kendine yer bulmuştur.
*Fikir akımlarının yoğun olarak çatıştığı bir dönemde doğmuştur.
* “Milli Edebiyat” ibaresini ilk defa Ali Canip Yöntem, Genç Kalemler dergisinde kullanmıştır.
*Akımın başlangıcı, Genç Kalemler dergisinde, Ömer Seyfettin’in Yeni Lisan makalesinin yayımlanması olarak gösterilir.
*Aslen bir dil hareketidir. (Milli bir edebiyat, milli bir dille oluşturulabilir.)
*Milli Edebiyat akımı ile milli kaynaklara dönülme ilkesi benimsemiştir.
*Türk kültürü ve tarihi, el değmemiş bir hazine olarak kabul edilmiştir.
*Bu dönem sanatçıları Divan edebiyatını, Doğu edebiyatının, sonrasını ise Batı edebiyatının taklitçisi olmakla suçlarlar.
*Konu, tema üslup ve dilde değişim görülür.
*Milli edebiyatta yer yer şahsi konular işlense de hamaset yüklü bir edebiyattır.
*Dilde sadeleşmeye gidilmiş; Türkçenin, edebiyat dili olarak kullanılmasına gayret gösterilmiştir.
*Halkın konuşma dili kullanılmıştır.
*İstanbul Türkçesini yazı dili olarak esas almışlardır.
*Yabancı sözcüklerin Türkçe karşılığı varsa Türkçesinin kullanılmasına dikkat edilmiştir.
*Yabancı sözcüklerin söylendiği gibi yazılması fikri benimsenmiştir.
*Bu dönem sanatçıları dilde birleşmiş ama farklı konular işleme konusunda kimse kimseye karışmamıştır.
* “Toplum için sanat” anlayışı egemen olmuştur.
* "Hikâye, roman ve tiyatro, konularını ve kişilerini yerli hayattan almalıdır." ilkesi benimsenmiştir.
*Edebiyatta milli konulara ağırlık verilir.
*Özellikle Anadolu, Türk insanı, köylüler edebiyata konu olmaya başlamıştır. Tarihi konular da işlenir.
*Eserlerinde işledikleri temayı, gerçekçi bir biçimde ele almak isteyen sanatçılar, gözleme önem vermiş ve eserlerinde gözlemle topladıkları bilgileri kullanmışlardır.
*Konuların İstanbul dışına çıkarılması da bu dönemin belirgin özelliklerindendir.
*Bu dönem romanlarında realizm ve natüralizm akımlarının etkisi görülür.
*Milli Mücadele ve Kuruluş Savaşı yıllarında yaşananlar bu dönem romanlarının önemli konularını oluşturmuştur.
*Millî edebiyat romanı dışa açılmış; içinde yaşadığı toplumun siyasî, fikrî, ekonomik meselelerine, sıkıntılarına yabancı kalmayan bir roman haline gelmiştir.
*“Aşk” bu dönem roman ve hikâyesinin en önemli teması olarak dikkat çeker.
*Romanda ve öyküde teknik gelişmiştir.
*Milli Edebiyat’a kadar romanın gölgesinde kalan hikâye türü bu dönemde bağımsız bir tür halini almıştır.
*Batıyı körü körüne taklit etme bu dönemde değişmiştir.
*Sanatçılarının bir kısmı Türkçülük ideolojisini savunmuş ve bunu yaymaya çalışmışlardır.
*Gerçek şiirimizin “halk şiiri” olduğu savunulmuştur.
*Halk şiiri nazım şekillerini kullanmışlardır.
*Aruz ölçüsü yerine “milli ölçü” kabul edilen “hece ölçüsü” kullanılmıştır.
*Şiirlerde şahsi konular da işlenmiştir.
*Sözlü, sanatlı söyleyişlerden kaçınılmıştır.
*Tiyatro türünde önemli eserler verilmiş; tiyatro türü yeniden canlanmıştır.
*Oyunlar, zayıf teknikli olmasına karşılık dil ve üslûp bakımından başarılıdır.
*Özel tiyatroların yanında resmi tiyatroların da kurulması için girişimler olmuştur.
*Dârülbedayi adıyla iki bölümlü (müzik, tiyatro) bir kurum meydana getirilmiştir. (Dârülbedayi 1926'da İstanbul Şehir tiyatrosu, 1934'te de Şehir tiyatrosu adını alır.)
*Mizah, hiciv gibi konularda başarılı olunmuştur.
*Edebiyat araştırmaları ve eleştirileri bu dönemde de yapılmıştır.
*Romancılıkta Halide Edip Adıvar, hikâyecilikte Ömer Seyfettin, Türkçülük düşünceleriyle Ziya Gökalp, edebiyat araştırmalarıyla Mehmet Fuat Köprülü, makalede ise Ali Canip Yöntem öne çıkar.
*Türk edebiyatı tarihi konusunda en verimli çalışmalar milli edebiyat döneminde başlamıştır.
*Fuat Köprülü, Türk edebiyatını, şuara tezkireleri anlayışından kurtararak destanlar çağından bugüne kadar olan dönemi bir bütün halinde ele alır.
*Sanatçlar, milli mücadeleye katkı sağlamıştır.
*Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri gibi sanatçılar eserlerinde Kurtuluş savaşını çeşitli yönleriyle ele almışlardır.
*İbnürrefik Ahmed Nuri Sekizinci, Musahipzade Celâl, Aka Gündüz, Reşat Nuri Güntekin, Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel tiyatroları ile bu döneme katkıda bulunmuşlardır.
*Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edip Adıvar, Reşat Nuri Güntekin ve Refik Halit Karay bu akımın en güzel eser örneklerini vermişlerdir.
*“Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren sanatçılar” Cumhuriyet Edebiyatı içinde de varlığını sürdürmüştür.
*Bir “memleket edebiyatı” çığırı açılmıştır.


*Milli edebiyat döneminde eser veren başlıca sanatçılar:


(Beş Hececiler)

(Bağımsız İsimler)

(Fecr-i Ati)

(Cumhuriyet)
MEMDUH ŞEVKET ESENDAL, HALİKARNAS BALIKÇISI, ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön