NEFES - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

NEFES

EDEBİYAT > ŞİİR (COŞKU VE HEYECANI DİLE GETİREN METİNLER) > NAZIM BİÇİMLERİ-TÜRLERİ > HALK NAZIM BİÇİMLERİ

HALK EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ:

c-TEKKE (TASAVVUF) EDEBİYATI
NAZIM BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ:


NEFES:

*Dini-tasavvufi Türk şiiri nazım türüdür.
*Bektaşi şairlerinin söyledikleri şiirlere denir.
*Tasavvuftaki Vahdet-i Vücud düşüncesi anlatılır.
*Alevi-Bektaşi ilkeleri, tarikat kuralları dile getirilir.
*Hz. Muhammed ve Hz. Ali için övgüler de söylenebilir.
*Bektaşîler bu şiirlere, Cenab-ı Hakk'ın ilhamı ile söylendiğine inandıkları için "nefes" adını verirler. Alevî şairlerin söylediği ilâhilere ise "deme" denir.
*Dili sade bir Türkçe olan nefesler biçim olarak koşmaya benzer.
*Genelde koşma gibi (abab cccb dddb) kafiyelenir.
*Nazım birimi dörtlüktür. Dörtlük sayısı 3 ila 8 arasında değişir. Daha fazla da olabilir.
*Genelde hece ölçüsüyle yazılır. (7, 8, 11′li kalıpları) Aruz ölçüsüyle yazılan nefesler de vardır.
*Nefeslerde, kalenderâne ve alaycı bir üslup dikkati çeker.
*Duygu ve düşünceleri nükteli bir şekilde ve zarafet ölçüleri içinde söylemek nefesin en belirgin özelliğidir.
*Yunus Emre, Eşrefoğlu Rumi, Hatayi, Pir Sultan Abdal, Kaygusuz Abdal nefes türünde eserler vermiştir.


Nefes Örneği:
Eğer ekilir de bostan olursam
Şu halkın diline destan olursam
Kara toprak senden üstün olursam
Bu yıl bu yayladan Şâh'a gidelim

Bir bölük turnaya sökün dediler
Yürekteki derdi dökün dediler
Yayladan öteki yakın dediler
Bu yıl bu yayladan Şâh'a gidelim    (Pir Sultan Abdal)

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön