SOHBET (SÖYLEŞİ) - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

SOHBET (SÖYLEŞİ)

EDEBİYAT > METİN TÜRLERİ > DÜZYAZI TÜRLERİ

SOHBET (SÖYLEŞİ):

*Bir yazarın günlük olaylar arasından seçtiği bir konuyla ilgili görüş ve düşüncelerini, fazla derinleştirmeden, karşısındakilerle konuşuyormuş gibi anlattığı yazı türüne “sohbet (söyleşi)” denir.  
*Güncel bir konuda, yazarın okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi ve anlaşılır bir dille yazdığı, her türlü özentiden uzak yazılara sohbet denir.  
*Bu yazı türünde yazar, ele aldığı konuyu derinlemesine incelemez, bilimsel bir ispatı da amaçlamaz.
*Yazarın amacı, okuyucuyla samimi diyaloglar kurarak ona düşüncelerini açıklamak ve onu işlediği konu üzerinde düşünmeye davet etmektir.
*Bu yazılar genellikle gazete ve dergilerde yayımlanır.  
*Sohbet yazılarına eskiden “musahabe” denirdi.
*Yazar, deyimlerden, atasözlerinden, hatıralardan, halk fıkralarından, nüktelerden, özlü sözlerden çokça yararlanır.
*Öznel bir anlatıma sahiptir.
*Cümleler, konuşma üslubundadır.
*Yazar, karşısında biri varmış gibi sorular sorar, cevaplar verir; düşüncelerini günlük konuşma dili içtenliği içerisinde açıklar.
*Sohbetlerde konu uzatılmaz, fazla ayrıntıya girilmez; sadece konuya dikkat çekilir, anlatılanlar kanıtlanmaya çalışılmaz, anlatılanlara inanılması için bir gayret ortaya konmaz.
*Sohbet türünde makalede olduğu gibi giriş gelime ve sonuç bölümleri bulunur; ancak karşılıklı konuşma havası içinde yazılması ve açıklanan düşüncelerin ispatlanma gereği duyulmadan anlatılması yönünden makaleden ayrılır.
*Dünya edebiyatında J. London, E. Hemingway, M. Gorki, N. Mailer, L. Collins, M. Şolohov, J. P. Sartre bu türün önemli temsilcileri arasındadır.


>Sohbet: Dostça, arkadaşça konuşarak hoş bir vakit geçirme, söyleşi, yârenlik, hasbihâl.

>Söyleşi: Arkadaşça, dostça karşılıklı konuşma, hasbihâl, sohbet anlamına gelirken bu kavramın edebiyattaki anlamı: Bir bilim veya sanat konusunu, konuşmayı andıran biçimde inceleyerek anlatan edebiyat türüdür.

>Musahabe: Konuşma, görüşme, söyleşi.

>Hoşsohbet: Güzel ve tatlı konuşan kimse.

>Nükte: İnce anlamlı, düşündürücü ve şakalı söz, espri.

>Nüktedan: Nükteli ve ince anlamlı konuşarak karşısındakini düşündüren kimse.



>Türk Edebiyatında Sohbet:
*Türk edebiyatının önemli gazetecilerinden biri olan Ahmet Rasim, ilk sohbet yazarlarımızdandır.  
*Sanatçının “Ramazan Sohbetleri” adlı eseri sohbet türündeki yazılarını topladığı bir eseridir.  
*Bu türe ait eserler diğer düzyazı türleriyle birlikte Cumhuriyet Dönemi’nde gelişmiştir.  
*Suut Kemal Yetkin’in “Edebiyat Söyleşileri”, Şevket Rado’nun “Eşref Saati”, Melih Cevdet Anday’ın “Dilimiz Üzerine Söyleşiler”, Nurullah Ataç’ın “Karalama Defteri” bu türde yazılmış yazıları içeren eserlerdir.  
*Ayrıca Cenap Şahabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel, Attila İlhan, Ferit Kam, Mehmet Çınarlı gibi yazarlarımız da bu türde eserler vermişlerdir.


Sohbet – Deneme Farkı:
*Sohbette yazarın okuyucuyla konuşuyormuş gibi bir anlatımı vardır. Denemede ise yazarın kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi bir anlatımı vardır.
*Sohbette nüktelerden, halk söyleyişlerinden, fıkralardan yararlanılır. Denemede ise daha ciddî bir dil kullanılır.
*Sohbette kısa ve yüzeysel bir anlatım vardır. Denemede ise derinlemesine bir anlatım vardır.
*Sohbette amaç, yazarın okuyucuyu kendi düşüncesine çekmesi veya kendi düşüncesi doğrultusunda düşünmesini sağlamasıdır. Denemede ise okuyucuyu etkilemek, yönlendirmek gibi bir amaç güdülmez.

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön