YUNUS EMRE HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ - TYT TÜRKÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

SONER HOCA İLE TÜRKÇE / EDEBİYAT

İçeriğe git

YUNUS EMRE HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ

SANATÇILAR > SANATÇILAR
YUNUS EMRE: (13. YÜZYIL)
*Halk edebiyatı şairi.

*Dinî-tasavvufi halk şiirinin en önemli şahsiyeti olan Yunus Emre'nin hayatıyla ilgili pek az şey bilinmektedir.
*Yunus Emre'nin 13. yüzyıl ortalarıyla 14. yüzyılın ilk çeyreği arasında Orta Anadolu'da yaşadığı tahmin edilmektedir.
*Eskişehir’de doğup öldüğü rivayetler arasındadır.  
*Hayatı efsanelerle örülmüştür.  
*Yunus, Anadolu'nun Moğol akınları, iç çekişmeler, siyasi çalkantılar, mezhepsel ve dinsel çatışmalar, kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu bir zaman diliminde yaşamıştır.
*Böyle bir ortamda, şiirlerinde Allah aşkını, insan sevgisini, ahlâkî değerleri, tasavvufi düşünce ve yaşayışı, dünyanın geçiciliğini ön plana çıkaran Yunus, Anadolu'nun İslamlaştırılması ve vatanlaştırılması sürecine önemli katkılarda bulunmuştur.
*Rivayetlere göre Arapça ve Farsça öğrenmiş, Taptuk Emre'nin düşüncelerini yaymak için Anadolu'yu dolaşmıştır.
*Yunus Emre'nin keskin bir gözlem gücü vardır.
*Derin bir hoşgörüye sahiptir.
*Yunus Emre'nin iki eseri vardır: Risâletü'n-Nushiyye, Divan
*Yunus’un eserlerinde kullandığı dil, sadedir.  
*Şair, duyup düşündüklerini, XIII. yüzyıl Türkçesiyle, her dilin söyleyemeyeceği bir kolaylıkla terennüm etmiştir.  
*Genelde Allah inancını, insan sevgisini ve varlık-yokluk-ölüm kavramlarını işler.  
*Şiirlerinde coşkun bir lirizm vardır. Lirik bir şairdir.  
*Hece ölçüsüyle yazdığı dörtlüklerin yanı sıra yine hece ile beyitler ve gazeller de yazmıştır.
*İşlediği konular yönüyle evrenseldir.
*Eserlerini eşsiz bir Türkçe söyleyişle yazmıştır.
*Hem hece hem aruz veznini kullanmıştır.
*Halk tasavvufunun en ünlü tarikatı Bektaşî tekkelerinde, Yunus'u okumak ve Yunus gibi şiirler söylemek, terk edilmez bir gelenek, zevkine doyulmaz bir neşe olmuştur.
*Kendinden sonraki şairler üzerinde büyük etkisi olmuştur.
*Yunus Emre hakkında şimdiye kadar yapılan incelemelerin en güzeli, Fuat Köprülü'nün Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar isimli eseridir.


YUNUS EMRE’NİN ESERLERİ:
Risâletü'n-Nushiyye, Divan


Risâletü'n-Nushiyye:
*Mesnevi nazım şekliyle ve aruz vezniyle oluşturulmuş didaktik bir nasihatnâmedir.  
*563 beyitten oluşan bu eserde Arapça, Farsça kelimeler çok kullanılmış, sembolik bir anlatım benimsenmiş, soyut kavramlar kişileştirilmiş, iyi huylarla kötü huyların savaşı anlatılmıştır.  
*Bu eser, Yunus'un, kültürlü bir şair ve ahlakçı bir mutasavvıf olduğunu ortaya koymaktadır.

Divan:
*Yunus'un şairlik gücünü gösterdiği asıl eseridir.  
*Yunus, bu eserinde hem hece hem de aruz ölçüsünü kullanmıştır.
*Yunus Emre Divanı'nın birçok yazma nüshası vardır. Fakat bu divandaki bütün şiirlerin Yunus'un olduğu söylenemez.  
*Bu divana, Yunus tarzında söylenen daha sonraki şairlerin şiirleri de karışmıştır.  
*Eski harflerle taş basması nüshaları bulunan Yunus divanını önce Burhan Toprak, sonra Abdülbâki Gölpınarlı yeni harflerle yayımlamışlardır.

İçeriğe dön