CAHİT IRGAT HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ
SANATÇILAR > SANATÇILAR
CAHİT IRGAT: (1916-1971) (Cahit Saffet Irgat)
*Cumhuriyet edebiyatı yazarı, şair, tiyatrocu, sinema oyuncusu.
*Kırklareli/Lüleburgaz’da doğmuştur.
*Lüleburgaz’da ilkokulu bitirmiş; Vefa Ortaokulu, İstanbul Muallim Mektebi ve Edirne Öğretmen Okuluna devam etmiştir.
*Kaydolduğu Ankara Devlet Konservatuarı’ndan son sınıfta ayrılır.
*Öğrencilik yıllarında edebiyata yönelen ve okul temsillerinde rol alan Irgat, oyunculuğu meslek olarak seçmiştir.
*Oyunculuğa ilk olarak 1935’te Raşit Rıza Tiyatrosu’nda başlar, İstanbul Şehir Tiyatrosunda devam eder ve çeşitli tiyatrolarda çalışır.
*Cahide Sonku ile kurdukları “Cahitler Tiyatrosu” gibi tiyatroların kuruluşuna öncülük etmiştir.
*Fransız hükûmetinden aldığı bursla 1948’de Paris’e gider.
*Kısa süreli bulunduğu Londra’da tiyatro faaliyetlerini yakından takip etmiştir.
*Irgat’ın 1940’tan itibaren sinema oyunculuğu ve dublajları da vardır.
*“Bu Akşam da” adlı ilk şiiri, Cahid Saffet imzasıyla 1935 tarihli Varlık’ta görülmüştür.
*Şiirlerinden dolayı hakkında dava açılan şair, Rüzgârlarım Konuşuyor’a yönelik davadan mahkûmiyet alsa da cezanın infazından afla kurtulmuş; Ortalık’a açılan davadan ise beraat etmiştir.
*Uzun süren rahatsızlığı sonucu 1971’de İstanbul’da ölmüştür.
*Cahit Irgat’ın edebiyatla ilk uğraşısı şiirle olmuştur.
*Şiirleri onu, toplumcu (sosyalist) gerçekçi kuşağa yaklaştırsa da ilk dönem şiirlerinde Cahit Sıtkı ve Orhan Veli’nin şiirlerinden esintiler vardır.
*Şiirlerinin hareket noktası, dış dünya, özellikle de sorunsallaştırdığı toplum ilişkilerdir.
*İnsanoğlunun yaşantısında gözlemlediği mutsuzluğu ve kötülüğü sınıfsal temelde şekillenen toplumsal ilişkilere bağlamıştır.
*Emeğin övgüsü, ekonomik eşitsizlik, savaş acıları, adalet ve hürriyet yokluğu/mücadelesi Irgat’ın şiirinde önemli bir yer tutar.
*Anlatım açısından yalın, doğrudan bir söyleyiş şiirlerine egemendir.
*Şiir diline halk söyleyişlerini de katmıştır.
*Düzensiz ses tekrarları, sözcük ve mısra tekrarları ahenk oluşturmaya yönelik sıkça başvurulan bir yol olmuştur.
*1940 kuşağı içinde Nâzım Hikmet şiirinin biçimsel etkisinden uzak duruşuyla farklı bir yeri vardır.
*Sanatçının Varlık dışındaki edebî çalışmaları ve yazıları Servet-i Fünun-Uyanış, Çığ, Görüş, Gündüz, Yücel, SES, Ant, Küllük, Yürüyüş, Dost, Yaprak, Yeryüzü, Yelken, Yeni Ufuklar, Yeni Edebiyat, Pınar, Beraber, Gün, Yığın, Yirminci Asır, Yeditepe, Tan, Akşam, Ulus, Milliyet vd. yayın organlarında yer almıştır.
*Yayımlanmış romanı Geri Dönemezsin (1948) kısmen otobiyografik bir nitelikte olup şiirlerinde işlenen “toplumcu” temalara benzer bir içeriğe sahiptir.
CAHİT IRGAT’IN ESERLERİ:
Şiir: Bu Şehrin Çocukları, Rüzgârlarım Konuşuyor, Ortalık, Irgatın Türküsü
Roman: Geri Dönemezsin, İnsan Kafesi
Hatıra: Çok Yaşasın Ölüler
