OKTAY AKBAL HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ
SANATÇILAR > SANATÇILAR
OKTAY AKBAL: (1923-2015)
*Cumhuriyet Edebiyatı yazarı, çevirmen, gazeteci.
*İstanbul’da doğmuştur.
*Ebubekir Hazım Tepeyran’ın torunudur.
*İlk ve ortaöğrenimini Fransız okullarında tamamlamıştır.
*Mutlu bir çocukluk dönemi geçirir.
*Bu mutlu dönemden sonra kendisini İkinci Dünya Savaşı ile birlikte gelen yokluklar içinde bulur.
*İstanbul Üniversitesi'nde Hukuk ve Edebiyat Fakültelerine devam ederken babasının ölümü üzerine eğitimini yarıda bırakmıştır.
*Yazı hayatına Servetifünun dergisinde sekreterlik yaparak başlar.
*Aynı yıllarda MEB Tercüme Bürosu’nda çalışır.
*Hayatını gazetecilik ve köşe yazarlığı yaparak sürdürür.
*Çeviri, deneme, fantezi ve öykü türündeki yazılarını Büyük Doğu, Yeni Sabah, İkdam gibi gazete ve dergilerde yayımlamıştır.
*Vakit gazetesinde eleştiriler yazar.
*1951-1956 yılları arasında Vatan gazetesinde çeşitli görevlerde bulunur.
*1956 yılından itibaren çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmıştır.
*1960-63 ve 1969-83 tarihlerinde Türk Dil Kurumu yönetim kurulu üyeliği, 1978-79 yıllarında Kültür Bakanlığı yayın danışma kurulu üyeliği yapmıştır.
*1983 yılında anayasa konusundaki bir yazısı nedeniyle yargılanmış ve hüküm giymiştir.
*1989-95 yıllarında Türkiye Yazarlar Sendikası genel başkanlığı görevinde bulunur.
*Ölümüne kadar Cumhuriyet gazetesinde Evet/Hayır adlı köşe yazarlığını sürdürmüştür.
*Son yazısını 23 Mart 2014'te, "Huzur" başlığı ile yazmıştır.
*2015’te Muğla’da ölmüştür.
*Oktay Akbal’ın yazı çalışmaları ilköğretim yıllarına kadar uzanır.
*İlk öyküsünün ilkokul yıllarında yazdığı “Bizim Evde Bir Aslan Var” olduğunu söylemektedir.
*Oktay Akbal edebiyat hayatına öykü ile başlamış ve bu türde kaleme aldığı ilk eserleri Ateş ve Çocuk Duygusu dergilerinde yayımlanmıştır.
*İmzalı ilk yazısı, İkdam gazetesinde 1939’da yayımlanan “Ana Katili” isimli öyküdür.
*İkdam ve Yeni Sabah gazetelerinde hemen her gün bir öyküsü yayımlanır.
*İlk öykü kitabı “Önce Ekmekler Bozuldu” 1946’da yayımlamıştır.
*Öykülerinde Sait Faik’in etkisi görülür. Semaver adlı kitabından çok etkilenmiştir.
*Çehov tarzı hikayeler yazar.
*Akbal, yaşantısı nedeniyle içe dönük bir mizaca sahiptir.
*Öyküleri ben merkezlidir.
*Öykülerinde kentin küçük insanına yönelme, hayatın her anından öykü konusu çıkarma söz konusudur.
*Dramla ironiyi başarıyla birleştirir.
*Akbal, tüm ideolojilerden uzakta, kendi içine ve küçük insanın iç dünyasına yönelmiştir.
*Akbal, hep İstanbul’u, İstanbul’un orta hâlli insanlarını, bu insanların yaşadıkları eski mahalleleri, sürdürülen yoksul ama sıcak ilişkileri “geçmiş-şimdi” çatışması içinde öyküleştirir.
*Akbal’ın öyküleri, yazarın yaşam öyküsüyle örtüşür.
*Öykülerine karamsar bir atmosfer hâkimdir.
*Sanat hayatına öykü yazmakla başlayan Oktay Akbal, ikisi çocuk romanı olmak üzere altı roman yazmıştır.
*Akbal’ın tüm romanlarında çıkış noktası küçük insandır.
*Bu küçük insan, huzursuzdur, tedirgindir, yalnızdır.
*Deneme tarzına yakın şiirsel üslubu ile okurda biyografik roman izlenimi uyandıran “ben merkezli” anlatımı vardır.
*2000 yılında tüm romanları Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görülmüştür.
*Günlük yazılarında, hızla değişen toplumun sorunlarına Kemalist öğreti ışığında çözümler sunmaya çalışmıştır.
OKTAY AKBAL’IN ESERLERİ:
Hikâye: Önce Ekmekler Bozuldu, Aşksız İnsanlar, Bizans Definesi, Bulutun Rengi, İkisi, Berber Aynası, Yalnızlık Bana Yasak, İstinye Suları, İlkyaz Devrimi, İki Çocuk, Karşı Kıyılar, Tarzan Öldü, Hey Vapurlar Trenler, Lunapark, Akşam Kuşları, Bayraklı Kapı, Ey Gece Kapını Üstüme Kapat, Dondurmalı Sinema, Hücrede Karmen
Roman: Garipler Sokağı, Suçumuz İnsan Olmak, Yeşil Ev, İnsan Bir Ormandır, İki Roman, Düş Ekmeği, Batık Bir Gemi
Hatıra-Günlük: Şair Dostlarım, Günlerde, Anılarda Görmek, Kırmızı Tenteli Tramvay/Babıali’de 50 Yıl, Yeryüzü Korkusu, Anı Değil Yaşam, Yüzyıllık Umutsuzluk, Cüce Çeşme Sokağı, Hiroşimalı Masahi Nii, Şairlere Ölüm Yok
Deneme: Konumuz Edebiyat, Dost Kitaplar, Yazmak Yaşamak, Ölümsüz Oyun, Atatürk Yaşadı mı?, Zaman Sensin, Yaşasın Edebiyat, Gençler Bize Bakıyor, Temmuz Serçesi, Yaşamı Yeniden Kurmak, Atatürk Bir Gün Gelecek, Atatürkçülük Savaşı, Dünyaya Açılmak, Önce Şiir Vardı, Yaşayıp Görmek, Vatan Mahzun Ben Mahzun, Geçmişin İçinden, Yarınlar Hesap Sorar, Susmak mı, Konuşmak mı?, Tarih En Büyük Yargıç, Bir de Simit Ağacı Olaydı, Senin Adın Aşk, Güzel Düşlerin Sonu, Şarkılarına Kadar Mahzun
Araştırma: Çağdaş Dünya Edebiyatçıları Sözlüğü, Dost Kitaplar
Gezi: Hiroşimalar Olmasın
Ödülleri:
1950: Türk Dil Kurumu Roman Ödülü, Garipler Sokağı
1958: Türk Dil Kurumu Roman Ödülü, Suçumuz İnsan Olmak
1959: Sait Faik Hikâye Armağanı, Berber Aynası
1982: Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülü - Güncel Yazı
1993: Sedat Simavi Ödülü, Senin Adın Aşk
2000: Orhan Kemal Roman Armağanı
2005: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
