ŞÜKUFE NİHAL BAŞAR HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ
SANATÇILAR > SANATÇILAR
ŞÜKUFE NİHAL BAŞAR: (1896-1973)
*Cumhuriyet edebiyatı şairi, yazar, öğretmen, aktivist.
*İstanbul Yeniköy’de doğmuştur.
*Ev dersleriyle Arapça, Farsça ve Fransızca öğrendi.
*İlk ve ortaokulu tamamladıktan sonra 1916’da İstanbul İnas Darülfünunu Edebiyat şubesine kaydolmuştur.
*1919’da üniversiteden (Darülfünundan) mezun olan ilk kadın olur.
*İlk kadın öğretmenlerden biri olarak göreve başlar.
*İstanbul’un değişik liselerinde edebiyat, tarih, coğrafya öğretmenlikleri yaptıktan sonra 1954’te kendi isteğiyle emekli olmuştur.
*Yaşadığı dönemin sosyal olaylarını görmezden gelemeyen Şukufe Nihal, Türk Ocağı gibi derneklerin faaliyetlerine katılmış; Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti, Asri Kadınlar Cemiyeti ile gizli bir teşkilat olan M.M.’in İstanbul’daki çalışmalarında yer almıştır.
*1919’da Sultanahmet Mitingi’ndeki etkileyici konuşmasıyla devrin gazetelerinde yer bulur.
*Sanatkâr ruhlu, mükemmeliyetçi bir kadın olan Şükûfe Nihal, yaşadığı birtakım olumsuz olaylar sonucu yalnızlaşır ve yatağa bağımlı hale gelir.
*1973’te Bakırköy’de bir huzur evinde hayata veda eder.
*Şükûfe Nihal’in ilk yazısı, 1909’da İttihat gazetesi ve Mehasin’de yayımlanan “kadınların eğitimiyle ilgili açık mektup”tur.
*Resimli Kitap’ta yayımlanan “Hazan” başlıklı şiiriyle edebiyat dünyasıyla tanışır.
*Üniversiteden mezun olduğu yıl yayımlanan ilk şiir kitabı “Yıldızlar ve Gölgeler”de yer alan şiirleri Servet-i Fünûn etkisinde, aruz vezniyle yazılmıştır.
*Şiir yazmaya aruzla başlayan sanatçı, milli edebiyatın etkisiyle hece vezni kullanarak devam etmiştir.
*Genelde kadın, yurt sorunları ve aşk konularını işlemiştir.
*Şükûfe Nihal’in eserleri, ferdi duyuş ve tecrübesinin izlerini taşır.
*Sanatçı, kadın sorunları ve hakları konusunda duyarlıdır.
*1923’te kurulan, Türk kadınlarının ilk siyasal yapılanması olan Kadınlar Halk Fırkası’nın genel sekreterliğini yapmıştır.
*Kadın hakları konusundaki çalışmalarını, edebî eserlerinde, gazete ve dergilerdeki yazılarında sürdürür.
*Yazıları; Cumhuriyet, Çığır, Çınaraltı, Dergâh, İfham, Kadın Gazetesi, Kadın Yolu, Süs, Şair, Şair Nedim, Tan, Türk Kadını, Ülkü, Yeni İstanbul, Yeni Mecmua, Yeni Türk, Yücel gibi gazete ve dergilerde yayımlanmıştır.
*Yazılarında çoğu zaman Anadolu’ya ve Türk insanına hayranlığını dile getirmiş, ülkenin çağdaşlığı yakalaması için tespitler yapıp çözümler aramıştır.
*Şukufe Nihal’in sanat çizgisi, kişisel romantizmle başlamış, millî ve sosyal realizmi denedikten sonra tekrar ferdi romantizme geri dönmüştür.
*İlk romanlarında ev içi romancısı olarak hareket etmiş, kahramanlarının psikolojisiyle ilgilenmiştir.
*Sonraki romanlarında memleketçi edebiyat ve millî romantizmin etkisiyle Anadolu ile ilgili konulara girer.
*Sosyal realizm onda karamsar duygular uyandırsa da İstiklâl Savaşı onu bu kötümserlikten kurtarır.
*Duygusal çalkantılar yaşayan sanatçıya, “savaşın ve sosyal değişimin mağduru olan kimsesiz kadınlar, çocuklar ve yaşlılar” trajedi yaşatır.
*Şükûfe Nihal son döneminde ferdi hassasiyet sonucu artan yalnızlık ve kırgınlıkları ile hayatı ve insanı yargılamaya başlamıştır.
*Yaşlılığın da tesirleriyle ölüm duygusuna yönelir.
*Şükûfe Nihal, devrinin kadınlarını yazmaya cesaretlendiren sanatçılardandır.
ŞÜKUFE NİHAL BAŞAR’IN ESERLERİ:
Şiir: Yıldızlar ve Gölgeler, Hazan Rüzgârları, Gayya, Su, Şile Yolları, Sabah Kuşları, Yerden Göğe
Roman: Renksiz Istırap, Yakut Kayalar, Çöl Güneşi, Yalnız Dönüyorum, Çölde Sabah Oluyor/Vatanım İçin
Hikâye: Tevekkülün Cezası, Mavi Şeytan (yayımlanmamış)
Gezi: Finlandiya, Domaniç Dağlarının Yolcusu
