VEDAT NEDİM TÖR HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ
SANATÇILAR > SANATÇILAR
VEDAT NEDİM TÖR: (1897-1985)
*Cumhuriyet edebiyatı yazarı, radyo müdürü, ekonomist, yayımcı.
*İstanbul’da dünyaya gelmiştir.
*Mahalli okullarda eğitim gördükten sonra lise eğitimini 1916 yılında Galatasaray Lisesinde tamamlamıştır.
*Eğitimi sırasında bir yandan da keman dersleri almıştır.
*1916 yılında, yükseköğrenimi için Berlin’e Yüksek Ticaret Okulu’na gider.
*Vedat Nedim Tör, 1922 yılında Berlin’de İktisat alanında doktorasını tamamlamıştır.
*Türkiye İşçi ve Çiftçi Fırkasının kuruluşunda Berlin temsilciliğinde yer almış olup partinin yayın organı Kurtuluş’un ilk sayısında makalesi yayınlanmıştır.
*1923 yılında İstanbul’a yeniden dönmüş; Matbuat Umum Müdürlüğü, Turizm Müdürlüğü, Ankara Radyosu Müdürlüğü gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur.
*Cumhuriyet ve Vatan gazetelerinde yazılar yazmıştır.
*Türkiye Komünist Partisinin faaliyetlerine de katılmıştır.
*Partinin yayın organı olan Aydınlık dergisinde yazıları yayımlanmıştır.
*1927 yılında partiden ayrılmış; aynı yıl partinin bütün gizli dokümanlarını polise teslim etmiştir.
*Şevket Süreyya Aydemir ve Yakup Kadri ile birlikte ünlü Kadro dergisi (1933-34) kurucuları arasında yer almıştır.
*Bu dergide yayımlanan, devletçi iktisadi siyaseti savunan yazıları ile tanınmıştır.
*1933'te La Turquie Kemaliste dergisini devletle beraber çıkarıp tüm dünyaya Fransızca, Almanca ve İngilizce olarak dağıtımını sağlamıştır.
*1943 yılında İstanbul Radyosu, Vedat Nedim Tör’ün yönetiminde deneme yayınına başlamıştır.
*1944’ten itibaren Yapı Kredi Bankası'na, 1970’ten itibaren de Akbank'a kültür ve sanat işleri danışmanı olarak çalışmıştır.
*Hep Bu Topraktan, Aile, Doğan Kardeş, Sanat Dünyamız dergilerini çıkarır.
*Türkiye fotoğraf arşivini kurmuştur.
*1974 yılında yeniden Yapı ve Kredi Bankası’na geçmiş; 1977 yılında buradan emekli olmuştur.
*Vedat Nedim Tör, 1985 yılında İstanbul'da vefat etmiştir.
*Toplumcu gerçekçi sanatçılardandır.
*Daha çok sahne oyunlarıyla tanınmış bir sanatçıdır.
*Küçük yaştan itibaren sanatla ilgilenen Vedat Nedim Tör, eğitim için gittiği Berlin’de bu ilgisini sürdürerek opera, bale, müzik gibi etkinliklere katılmıştır.
*Sanatçının çeşitli gazete ve dergilerde, makaleleri ve farklı konularda yazıları yayımlanmıştır.
*Bu yazılarında eğitim, sağlık, turizm, sergiler, halk oyunları, gençlik, boş zamanları zamanları değerlendirme, ülkenin tanıtımı… gibi konuları işleyerek farkındalık oluşturmaya çalışmıştır.
*Bazı çocuk dergileri çıkartmıştır.
*Vedat Nedim Tör, tiyatro oyunları yazmış ve tiyatroyu “Büyük Eğitici” olarak tanımlamıştır.
*Tiyatronun insanla beraber doğduğunu ve bundan istifade edilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
*Vedat Nedim, ilk oyunlarında bireyin psikolojik bunalımlarına yer vermişken, daha sonraları toplumsal sorunlara ağırlık verir.
*Gerek siyasi çalışmaları gerek bürokrasideki görevleri ve gerek kültür-sanat alanlarındaki faaliyetleriyle cumhuriyet devrimine özgün sayılabilecek katkılar yapmıştır.
*Yeni Türkiye’nin kurulmasında ciddi anlamda katkıları olan, inkılapların yerleşmesi için gecesini gündüze katan Vedat Nedim Tör, yazmış olduğu denemeleriyle de Mustafa Kemal’in yapmış olduğu devrimlerin, çalışmaların takipçisi olmuştur.
*Bizi dünyaya tanıtan yurt dışı sergilerinin açılmasında öncü olmuştur.
*Ressamlarımıza ilk kez, yurt gezileri, sanat gezileri düzenlemiştir.
*Türk halk sanatının değerlerini tanıtmak için çeşitli girişimlerde bulunmuştur.
*Çok yönlü bir entelektüel profile sahip olmasıyla dikkat çekmiştir.
*Tör, çok sesli müziğin yaygınlaşmasını ilk teşvik edenlerdir.
VEDAT NEDİM TÖR’ÜN ESERLERİ:
Tiyatro: İşsizler, Üç Kişi Arasında, Fevkalasriler, Kör, Hayvan Fikri Yedi, Kadın Polis Olursa, Köksüzler, İmralı’nın İnsanları, Sanatkâr Aşkı, Hep ve Hiç, Siyah-Beyaz, Aşağıdan Yukarı, Değişen Adam, Sahte Kahramanlar, Avrupa Ana, İstenilmeyen Mucize, Dağ Başındaki Kız, Sonsuz, Sahte Sultan, Hacivat Diplomat, Batista, Halıcı Kız, Görücü, Çarliston, Büyük İhtilâl (çeviri)
Deneme: Dinimiz, Kemalizmin Dramı, Atatürk Olmasaydı
Anı: Yıllar Böyle Geçti
Roman: Resim Öğretmeni
