YAHYA AKENGİN HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ
SANATÇILAR > SANATÇILAR
YAHYA AKENGİN: (1946-…)
*Cumhuriyet edebiyatı şairi, yazar, öğretmen, bürokrat.
*Hisar akımı sanatçılarından.
*1946 yılında Bayburt'ta doğmuş, geleneklere bağlı bir çevrede büyümüştür.
*Erzurum Yavuz Selim İlköğretmen Okulu ve Erzurum Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü mezunudur.
*Öğretmen olarak çalıştıktan sonra Gazi Eğitim Enstitüsü'nde ve ODTÜ'de eğitimler vermiştir.
*Kültür Bakanlığı başmüşavirliği, TRT Ankara Radyosu Tiyatro ve Eğlence Yayınları müdürlüğü, TRT Televizyon Dairesi Başkanlığı uzmanlığı, TRT Yayın Değerlendirme Müdürlüğü yapar.
*Türkiye Yazarlar Birliği ve İLESAM'ın kurucuları arasında yer alır.
*1996 yılında arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı'nın (TÜRKSAV) başkanlık görevini uzun yıllar yürütmüştür.
*Okul dergilerinde ve bazı mahalli gazetelerde şiir denemeleri yayımlamıştır.
*Hisar dergisinde yayımladığı şiirleriyle tanınan Akengin, bu dergide kitap tanıtım yazıları da yazmıştır.
*Hisar dergisinde yayımlanan ilk şiiri “Gelinlik”tir.
*Kendisine has bir şiir dili oluşturan sanatçının şiirlerinde halk kültürünün ve milli duyarlılığın etkisi görülür.
*Aşk, hüzün, şehir hayatı, tabiat, ayrılık, özlem konularına yoğunlaşmıştır.
*Şekil açısından genelde serbest nazmı kullanır. Heceyi de sürdürenlerdendir.
*Şiir ve yazıları, Türk Edebiyatı, Doğuş Edebiyat, Millî Kültür, Boğaziçi ve Türk Dili dergilerinde yayımlanır.
*Şair şiirlerinde geçen asrın vahşetlerine eleştirel göndermelerde bulunur, beşeriyetin ıstıraplarına dikkat çeker.
*Türk toplumunun ve şiirinin geçmişten getirdiği değerleri modern tarzda işler.
*İlk şiir kitabı “İstesen” 1969 yılında Ankara’da yayımlanmıştır.
*Yahya Akengin yurtdışında ve yurtiçinde birçok şiir festivaline katılmıştır. (Struga, Liege, Bağdat Mirbet, Tataristan şiir bayram ve festivalleri)
*Yahya Akengin, eserlerinde Türkçeyi doğru ve güzel kullanmayı önemser.
*Yahya Akengin, romanlarında milli değerlere bağlı ideal bir Türk aydını profili ortaya koyma gayretindedir.
*Romanlarında ve tiyatrolarında sosyal, siyasi ve ahlaki açıdan kültür milliyetçisidir.
*Eserlerinde, kent merkezinden uzakta, kırsal kesim insanları arasında yaşama felsefenin aynasından yansıyan insan tabloları görülür.
*1977'de Çağ Sürgünü adlı kitabıyla Türk Millî Kültür Vakfı Armağanı'nı, 1981'de Hicret Duyguları adlı şiiriyle aynı vakfın Hicret Şiirleri Armağanı'nı kazanmıştır.
*1988'de İzmir Belediyesi'nin Çocuk Romanları Yarışması'nda üçüncülük alan Oğuz Dede adlı romanına 1992 yılında Atatürk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Sanat Ödülü verilir.
*Sarkaç adlı romanı da İstanbul Tuzla Belediyesi 700. Yıl roman armağanlarını kazanan eserler arasına girmiştir.
*Tercüman gazetesinin açtığı şiir ve yazı yarışmalarında ödüller almıştır.
*Son yıllarında ise oyun ve roman çalışmaları yapan Yahya Akengin’in Eski Çarıklar oyunu Devlet Tiyatroları'nda sergilenmiştir.
*Aile Bağları oyunu da çeşitli tiyatro topluluklarınca sahnelenmiştir.
YAHYA AKENGİN’İN ESERLERİ:
Şiir: İstesen, Akşamla Gelen, Çağ Sürgünü, Saatler ve Çehreler, Ötelerden, Kimselere Anlatamadım, Sözümüz Var, Aşkta Bereket var, Eylül Kuşatması, Hasat, Kırk Yıldan Şiirler
Roman: Özledim Yokuşları, Dönüş Acıları, Yaralı Dağlar, Oğuz Dede, Sarkaç, Aşka Verilmiş Muhtıra
Oyun: Enver Paşa ve Büyük Ümitler, Eski Çarıklar, Aile Bağları, Son Köylü, Kulübe, Sağlık Olsun
Radyo Oyunları: Ceylan Vurmak, Torosların Öbür Yüzü, Plevne Günleri, Nene Hatun, Şirket Koltuğu
Anı: Siyasetname ya da Bir Seçim Hikâyesi, Bir Semaverlik Muhabbet
Deneme: Gece Yarısı Yazıları
Hikâye: Beş Hikâye Bir Destan
Eserleri Kısa Kısa:
Özlem Yokuşları: Bir çocuğun okuma arzusunu ve azmini anlatır.
Dönüş Acıları: Siyasi ve ideolojik görüş ayrılıkları sebebiyle kanlı çatışmalar içine giren bir neslin hikâyesidir.
Yaralı Dağlar: Anadolu’dan çıkan aydının şehir hayatına uyum sağlayamamasından doğan sıkıntılar konu edilir. “Kulübe” adı ile tiyatro oyunu olarak da yayımlanır.
Oğuz Dede: Oğuz Dede, bilgeliğin ve dürüstlüğün temsilcisidir ve etrafındakilere, bilhassa çocuklara, iyiliğin yolunu gösterir.
Sarkaç: Modern hayatın maddiyatçı dünyasında değer yargıları yozlaşan, manevi hassasiyetlerden uzaklaşan zihniyetin eleştirisidir.
Aşka Verilmiş Muhtıra: Siyasi kutuplaşmaların birey ve toplum hayatındaki olumsuz yansımaları anlatılır.
Karınca Düşü: Terörizme çözüm alternatifi getiren ütopik bir roman olarak dikkat çeker.
