EDİLGEN FİİLLER - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

EDİLGEN FİİLLER

TÜRKÇE > KONULAR > FİİL ÇATISI > ÖZNESİNE GÖRE FİİLLER

EDİLGEN FİİLLER:

*Cümlede gerçek öznesi belli olmayan; eylemin bildirdiği işi yapan değil, işten etkilenen durumunda öznesi bulunan fiillere “edilgen çatılı fiiller” denir.
*Edilgenlik “-l, -n” ekleri ile yapılır.
*Edilgen fiillerin öznesine “sözde özne” adı verilir.  


Çamaşırlar güzelce yıkandı.  

(Yıkayan kim? Belli değil,  
Yıkanan ne? Çamaşırlar: Sözde özne,  
Yıkandı: Edilgen çatılı fiil)


Belirlenen konular görüşüldü.  

(Görüşen kim? Belli değil,  
Görüşülen ne? Belirlenen konular: Sözde özne,  
Görüşüldü: Edilgen çatılı fiil)


Evimiz dün gece soyuldu.  

(Evimiz: Sözde özne,
Soyuldu: Edilgen çatılı fiil)


Dikkat! :  Her “-l, -n” eki edilgen çatılı fiil yapmaz.

Kayık kıyıya kadar çekildi.   
(Kayık: Sözde özne,
Çekildi: Edilgen çatılı fiil)

Sular öğlene doğru çekildi.  
(Sular: Gerçek özne,
Çekildi: Etken çatılı fiil)

Ahmet, güzelce yıkandı.  
(Ahmet: Gerçek özne,
Yıkandı: Etken çatılı fiil)


NOT: Bazen edilgen çatılı eylemlerle kurulmuş cümlelerde gerçek özne "-ce" eki ya da "tarafından, nedeniyle, etkisiyle" gibi sözcüklerin yardımıyla bir tümleç içinde yer alabilir. Buna “örtülü özne” denir.
*Örtülü özneler yalnızca edilgen çatılı cümlelerde bulunur.

Yasa, Meclisçe kabul edildi.
Meclisçe > Zarf Tümleci (Örtülü özne)  

Cam, şiddetli rüzgârın etkisiyle kırıldı.
Şiddetli rüzgarın etkisiyle > Zarf Tümleci (Örtülü özne)

Kar nedeniyle yollar kapandı.
Kar nedeniyle > Zarf Tümleci (Örtülü özne)

Öğrenciler doktorlar tarafından aşılandı.
Doktorlar tarafından > Zarf Tümleci (Örtülü özne)

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön