BİREYİN İÇ DÜNYASINI (İÇ GERÇEKLİĞİ) ESAS ALAN ESERLER - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

BİREYİN İÇ DÜNYASINI (İÇ GERÇEKLİĞİ) ESAS ALAN ESERLER

EDEBİYAT > BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI(MODERN DÖNEM) > CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI > ANLATMAYA BAĞLI EDEBÎ METİNLER (HİKÂYE-ROMAN)

E- CUMHURİYET DÖNEMİNDE OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN EDEBÎ METİNLER

1. ANLATMAYA BAĞLI EDEBÎ METİNLER (HİKÂYE-ROMAN)



c. BİREYİN İÇ DÜNYASINI (İÇ GERÇEKLİĞİ) ESAS ALAN ESERLER:
(PSİKOLOJİK ESERLER)

*Bireyin iç dünyasını esas alan yazarlar, insan gerçekliğini farklı bir bakışla anlatmak istemişlerdir.
*Toplumcu gerçekçilerden farklı olarak insan gerçekliğini toplumsal yönüyle değil; psikolojik yönüyle anlatma gayreti içine girmişlerdir.
*Modern hayatın insan üzerindeki etkilerini tespit ederler.
*Olaylardan ve insanlardan hareketle bireyin iç dünyasını anlatmışlardır.
*Bunları yaparken psikoloji, psikoanalitik (psikoanaliz) gibi bilimlerden ve dolayısıyla Freud’un görüşlerinden faydalanmışlardır.
*Yazarlar, bireyin iç dünyasını anlatmak için, düş analizi (bireyin gördüğü rüyayı içerik olarak çözümlemek) ve bilinç akışı (insanın zihninden geçirdiklerini, çağrışımları, sınır koymadan, doğrudan peş peşe anlatmak) yolarından yararlanmışlardır.
*Bireyin yaşadığı olayların temelinin onun iç dünyasında gizli olduğundan hareket etmişlerdir.
*Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde bireysel çözümlemeler önemli yer tutar.
*Toplumda bireyin yabancılaşması anlatılırken sosyo-ekonomik yönden çok, bireyin ruh durumu analiz edilmeye çalışılmıştır.
*Psikolojik roman ve öyküde yazarın dikkati, bireyin iç dönüşümlerine ve manevi olarak yeniden doğuşuna yönelmiştir.
*Bu yüzden olay örgüsüne bağlı merak unsuru ikinci planda kalmış, bireyin ruh hali ve iç çatışmaları gerçekçi psikolojik tasvirlerle verilmiştir.
*Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde; “bunalım, yabancılaşma, bireyin toplumla hesaplaşması, yalnızlık, sıkıntı, bilinçaltı, bireysel sorgulamalar, evrenin düzeni” gibi konular ele alınır.
*İç dünya çoğu zaman yazarın kendi iç beni, bazen de başka insanların iç benleri olmuştur.
*Mekân, olay ve zaman birey üzerindeki etkisiyle birlikte verilir.
*Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde, çağrışımlara açık, sanatsal bir üslupla ruh tahlillerine yer verilir.
*Bu gruptaki yazarlar eserlerinde özellikle iç konuşma, bilinç akımı gibi teknikleri kullanırlar.
*Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde yerine göre daha sanatsal ve kapalı bir dil kullanılmış, çağrışımlara yer verilmiştir.
*Bireyin iç dünyasını ele alan yazarlar,  genelde Çehov tarzı hikâyeler yazmışlardır.
*Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde insana özgü gerçekçilik ön plandadır.
*Birey kavramından yola çıkarak toplumu açıklayan ve yönlendiren eserler verilmeye çalışılmıştır.

BİREYİN İÇ DÜNYASINI ESAS ALAN BAZI SANATÇILAR:
Peyami Safa, Tarık Buğra, Abdülhak Şinasi Hisar, Ahmet Hamdi Tanpınar, Mustafa Kutlu, Selim İleri, Semiha Ayverdi, Samet Ağaoğlu, Memduh Şevket Esendal, Halikarnas Balıkçısı

-------------------------------------------------------------

BİREYİN İÇ DÜNYASINI ESAS ALAN BAZI SANATÇILAR İLE İLGİLİ AYRINTILAR:

Peyami Safa:
*Dar ve kapalı mekânlarda az sayıda kahraman ve basit olay örgüsü ile kurduğu başarılı psikolojik romanlarıyla tanınmıştır.
*Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Matmazel Noralya’nın Koltuğu, Yalnızız, Bir Tereddüdün Romanı adlı eserleri bu grupta sayılabilir.

Ahmet Hamdi Tanpınar:
*Yazarın olay ve karakter romanı olmaktan çok karmaşık ruh durumlarını tasvir eden “Huzur” adlı eseri, yer yer özel yaşamına ait izler taşıması, İstanbul’un doğal ve tarihi zenginliğini yansıtması açısından önemlidir.
* “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” adlı eser ise psikolojik niteliklerinin yanı sıra Türk modernleşmesine getirdiği ironik eleştirisiyle Türk romanının kilometre taşlarındandır.
*Mahur Beste, Sahnenin Dışındakiler (roman), Abdullah Efendi’nin Rüyaları (öykü)

Tarık Buğra:
*1950 sonrasının önde gelen yazarlarından olan Tarık Buğra’nın “İbiş’in Rüyası” adlı romanı bir sanatçının iç dünyasını anlatması bakımından önemlidir.
*Bir Milli Mücadele romanı olan “Küçük Ağa” da roman kahramanının psikolojik değişim süreci, sağlam bir kurgu ve başarılı bir anlatımla verilmiştir.
*“Osmancık” ta Osmanlı’nın kuruluş devrini anlatmıştır.
*Öykülerinde aşk ve aile hayatı gibi bireysel konuları işlemiştir.
*Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur, İki Uyku Arasında (hikâye)

Mustafa Kutlu:
*Son otuz yılın en önemli öykü yazarlarından olan Mustafa Kutlu, hikâyedeki yeni biçim ve üslup denemeleriyle dikkat çekmiştir.
*“Uzun hikaye” tarzını geliştiren yazar, eserlerinde insanın derinliğine yönelmiş; rüya ile gerçek arasında geçmişi arayan, zamanı ve eşyayı sorgulayan bir bireyi anlatmıştır.
*Canlı diyaloglar, iç konuşmalar, yerel sözcükler ve geleneksel anlatı unsurları yazarın üslubunu ilgi çekici hale getirmiştir.
*Ortadaki Adam, Yoksulluk İçimizde, Hüzün ve Tesadüf, Beyhude Ömrüm, Mavi Kuş, Ya Tahammül Ya Sefer, Kapıları Açmak

Samiha Ayverdi:
*Eserlerinde özellikle geçmiş- şimdi çatışması, Batılılaşma ile birlikte meydana gelen değişimin aileyi olumsuz etkilemesi, bireyin iç dünyasından hareketle verilir.
*İnsanı anlatırken özellikle onun yücelerek ilahi aşka yönelmesi ve insan-ı kamil olması üzerinde durulur.
*İbrahim Efendi Konağı, Aşk Bu İmiş, Son Menzil, Mesihpaşa İmamı

Abdülhak Şinasi Hisar:
*“Fehim Bey ve Biz” adlı romanı hem kişisel hem toplumsal nedenlerden dolayı gerçekle ilişkisi hastalıklı hale gelen bunalımlı bireyi anlatan bir eserdir.



 
İçeriğe dön | Ana menüye dön