METİNLERDE ZİHNİYET - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

METİNLERDE ZİHNİYET

EDEBİYAT > EDEBİYATA GİRİŞ

METİNLERDE ZİHNİYET KAVRAMI:

*Zihniyet, bir döneme ait sosyal, siyasî, dinî, ekonomik, sivil, askeri, sanatsal, kültürel hayatın; duygu, anlayış ve zevk bütünüdür.
*Her metin, yazıldığı dönemin sosyal, ekonomik, siyasî yapısını, sanat anlayışını yansıtır.
*Yani her metin, yazıldığı dönemin zihniyetini yansıtır.
*Metinlerde ele alınan konular, kullanılan dilin özellikleri, seçilen sözcükler, tutum ve davranışlar da dönemin zihniyetini yansıtan ögelerdir.
*Bir metinde, metnin yazıldığı dönemin özellikleri metne sindirilmiş bir şekilde yer alır. Bu özellikler metinle bütünleşir.
*Edebi eserlerdeki zihniyet, dönemlere göre değişmektedir.
*İslam öncesi metinlerde hâkim zihniyet, olağanüstü fiziki güçlerle donatılmıştır.
*Destanlar, kavimlerin ilk dönemlerine özgü zevk ve anlayışı dile getirir.
*Bu durum İslamiyet'ten sonraki eserlerde yerini dini inanışlara ve kahramanlıklara bırakır. Yani İslami hayat tarzı ve din için mücadele dönemi başlar.
*Türk edebiyatı, Tanzimat sonrası, yeni bir medeniyet dairesinin içine girer.
*Doğuya has yaşama tarzından ve edebiyat anlayışından, birden bire Batılı yaşama tarzına ve edebiyat anlayışına geçilir.
*Böylece Batı dünyasında gelişen edebi akımların etkisi altına girilir.
*Tanzimat Dönemi’nde etkin bir şekilde kendini hissettiren  romantizm, Servet-i Fünun Dönemi’nde yerini  realizm  ve  natüralizm  akımlarına bırakmıştır.
*Bu arada edebiyatımızda başlayan Doğu-Batı çatışması, hem yaşama tarzında hem de edebi eserin bünyesinde kendini kuvvetle hissettirir.
*Bu çatışma 1940'lı yıllara kadar en çok işlenen temalardandır.
*20.yüzyılın başından itibaren Türk dünyasında görülmeye başlayan milliyetçilik hareketleri, sosyal, bilimsel ve kültürel hayatta yankı bulmuş; edebiyat eserlerinde duru ve sade bir Türkçenin kullanılmasına özen gösterilmiştir.
*Bu doğrultuda edebiyatımız İstanbul'un sınırları dışına çıkmış, Anadolu'yu konu alan eserler kaleme alınmaya başlamıştır.

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön