SAGU - TYT TÜRÇE - AYT EDEBİYAT ( YKS ) / SONER HOCA

İçeriğe git

Ana menü:

SAGU

EDEBİYAT > ŞİİR (COŞKU VE HEYECANI DİLE GETİREN METİNLER) > NAZIM BİÇİMLERİ-TÜRLERİ

İSLAMİYET ÖNCESİ (DESTAN DÖNEMİ) TÜRK EDEBİYATI
NAZIM BİÇİMLERİ ve TÜRLERİ:


SAGU:

*İslamiyet öncesi (Destan Dönemi) Türk edebiyatı nazım türüdür.
*Sagular, sözlü edebiyat döneminin ürünlerindendir.
*Devlet büyüklerinin veya sevilen kahramanların ölümü üzerine duyulan acıyı dile getirmek için, “yuğ” denilen cenaze törenlerinde söylenen şiirlerdir.
*Koşuk gibi kopuz eşliğinde söylenir.
*Ölen kişinin yiğitliğini, yaptığı işleri, değerini anlatan, ölümünden doğan acıyı dile getiren saguların halk edebiyatındaki karşılığı “ağıt”, divan edebiyatındaki karşılığı “mersiye”dir.
*7′li hece ölçüsüyle söylenir.
*Nazım birimi dörtlüktür.
*Kafiye düzeni koşuktaki gibidir. (aaab, cccb, dddb)
*Sanat kaygısından uzaktır. Samimi bir dille söylenir.
*Mert ve yiğitçe bir söyleyişe sahiptirler.
*Elimizdeki en eski sagu örneği Saka Türklerinden Alp Er Tunga adına söylenmiştir.
*Divan-ı Lûgati't Türk'te yer alan “Alp Er Tunga sagusu”, bu türün önemli bir örneğidir. Bu sagunun tamamı on iki dörtlüktür.

Sagu Örneği;
Ödlek arığ kevredi
Yunçığ yavuz tovradı
Erdem yeme sevredi
Ajun beği çertilür      (Alp Er Tunga Sagusu)

Günümüz Türkçesiyle:
Devir iyice kötüleşti
Sefil ve kötüler güçlenip kuvvetlendi
Edep ve erdem iyice azaldı;
Çünkü dünyanın beyi yok oldu

SAGULARLA KOŞUKLAR ARASINDA ORTAKLIKLAR VE FARKLILIKLAR VARDIR:
*Sagular da koşuklar da dörtlüklerle söylenir.
*İki nazım şekli de 7′li hece ölçüsüyle söylenir.
*İki nazım şeklinin kafiye şeması da “aaab”dir.
*Koşuk ve sagulardan söylendikleri döneme ait hayat tarzıyla ilgili bilgilere ulaşılabilir.
*Bununla birlikte sagu da ölümden duyulan acı; koşuklarda ise yiğitlik, aşk ve doğa sevgisi konuları işlenir.

 
İçeriğe dön | Ana menüye dön